Laureaci prestigowej nagrody literackiej oskarżeni o użycie AI do pisania

Laureaci prestiżowej Commonwealth Short Story Prize 2026 stoją w obliczu oskarżeń o wykorzystanie sztucznej inteligencji do tworzenia swoich nagród literackich prac. Kontrowersje rozpętały się po publikacji zwycięskich opowiadań przez brytyjski magazyn literacki Granta, jak donosi portal WIRED.

Szczególnie pod ostrzałem znalazło się opowiadanie „The Serpent in the Grove” autorstwa Jamira Nazira z Trynidadu i Tobago, które zwyciężyło w regionie karaibskim. Już w kilka dni po publikacji 12 maja czytelnicy i pisarze zaczęli zwracać uwagę na charakterystyczne dla AI cechy stylistyczne w tekście.

Kluczowe wnioski

• Commonwealth Foundation przyznaje nagrody w wysokości £2,500 dla zwycięzców regionalnych i £5,000 dla głównego laureata w pięciu regionach świata.
• Narzędzie wykrywania AI o nazwie Pangram oznaczyło opowiadanie „The Serpent in the Grove” jako w 100% wygenerowane przez sztuczną inteligencję.
• Organizator konkursu nie używa narzędzi do wykrywania AI w procesie oceniania, tłumacząc to kwestiami własności artystycznej niepublikowanych prac.
• Regulamin konkursu na 2026 rok nie zawiera żadnych wzmianek o sztucznej inteligencji, wymagając jedynie „oryginalnych prac” autorstwa uczestników.
• Dyrektor generalny Commonwealth Foundation potwierdził, że wszyscy finaliści zapewnili pisemnie o nieużywaniu AI.

Podejrzenia społeczności literackiej

Nabeel S. Qureshi, były stypendysta AI w Mercatus Center na Uniwersytecie George'a Masona, jako pierwszy publicznie wskazał na podejrzane cechy tekstu Nazira. W poście na platformie X napisał: „To pierwszy raz: opowiadanie wygenerowane przez ChatGPT wygrało prestiżową nagrodę literacką”. Qureshi zwrócił uwagę na charakterystyczne dla AI konstrukcje językowe, w tym wzór „nie X, nie Y, ale Z” oraz inne markery sztucznej inteligencji.

Opowiadanie rozpoczyna się słowami: „Mówią, że gaj wciąż szumi w południe”, a druga linia, którą Qureshi wyróżnił jako typową składnię AI, brzmi: „Nie pracowita krzątanina pszczół czy czysty zgrzyt noża na pnączu, ale brzuszny dźwięk — jakby ziemia połknęła krzyk i trzymała go tam”.

Czytelnicy krytykowali język i metafory w opowiadaniu jako bezsensowne, zastanawiając się, jak sędziowie Commonwealth mogli dostrzec w nich jakiekolwiek walory literackie.

Reakcje organizatorów

Razmi Farook, dyrektor generalny Commonwealth Foundation, wydał oświadczenie broniące procesu oceniania jako „solidnego”, z wieloma rundami czytelników i sędziami wybranymi ze względu na swoją ekspertyzę. „Nie używamy obecnie narzędzi sprawdzających AI w naszym procesie oceniania, ponieważ jest to nagroda za niepublikowaną fikcję”, wyjaśnił Farook. Dodał, że dostarczenie niepublikowanych oryginalnych prac do narzędzia sprawdzającego AI wzbudziłoby poważne obawy dotyczące zgody i własności artystycznej.

Sigrid Rausing, wydawca magazynu Granta, podkreśliła, że redaktorzy magazynu „nie mają kontroli nad wyborem opowiadań nagrody Commonwealth i nie uczestniczą w wyborze jury”. Przyznała, że przegląd opowiadania „The Serpent in the Grove” przy użyciu agenta Claude firmy Anthropic okazał się niejednoznaczny.

„Być może sędziowie przyznali teraz nagrodę za plagiat AI — nie wiemy tego jeszcze, a być może nigdy się nie dowiemy”, napisała Rausing.

Kontrowersje wokół Commonwealth Short Story Prize 2026 pokazują rosnące wyzwania, przed którymi stoi świat literacki w erze generatywnej sztucznej inteligencji. Organizatorzy konkursów muszą znaleźć równowagę między zachowaniem integralności artystycznej a praktycznymi możliwościami weryfikacji autentyczności współczesnych tekstów.