Google wycięło 330 ha lasu w Finlandii pod centrum danych AI
Google planowało w Finlandii centrum danych AI za 13 mld euro, ale wycinka 330 ha lasu wywołała śledztwo policyjne o przestępstwo środowiskowe.

Źródło zdjęcia: Spider's Web
Google ogłosiło we wrześniu rekordową inwestycję w Finlandii, ale przygotowania do jednego z planowanych centrów danych doprowadziły do wycinki setek hektarów lasu jeszcze przed zakończeniem wymaganych procedur środowiskowych. Jak opisuje Spider's Web, sprawa trafiła już do fińskiej policji, która wszczęła śledztwo w sprawie podejrzenia przestępstwa przeciwko środowisku.
Kluczowe informacje
- Pod planowanym centrum danych Google w miejscowości Muhos wycięto około 330 ha lasu – równowartość ponad 460 boisk piłkarskich.
- W drugiej lokalizacji, Otanmäki w rejonie Kajaani, przygotowania objęły niemal 200 ha, a łącznie w obu miejscach zniknęło szacunkowo ok. 400 tys. drzew.
- Fińska policja w Oulu 29 października potwierdziła wszczęcie postępowania w związku z podejrzeniem naruszenia przepisów wodnych i gospodarowania wodą na terenie inwestycji.
- Urząd nadzorczy LVV nakazał wstrzymanie prac w obu lokalizacjach i zażądał od spółki przedstawienia do 5 listopada szczegółowego planu gospodarki wodnej.
- Google zapowiedziało wcześniej 13 mld euro inwestycji w fińską infrastrukturę cyfrową na lata 2027–2028, deklarując jednocześnie finansowanie odbudowy lasów i terenów podmokłych.
Jak doszło do wycinki w Muhos
Sprawa dotyczy miejscowości Muhos w północnej Finlandii, niedaleko Oulu. To tam spółka Tuike Finland, należąca do Google'a, przygotowywała teren pod budowę ogromnego centrum danych. Prace objęły wycinkę drzew, usuwanie wierzchniej warstwy ziemi, budowę dróg technicznych oraz wykonywanie systemów odwadniających.
Skala przedsięwzięcia okazała się ogromna. W Muhos usunięto las z powierzchni około 330 ha. W drugiej lokalizacji, Otanmäki w rejonie Kajaani, przygotowania objęły kolejne niemal 200 ha. Według szacunków organizacji przyrodniczych wycięto odpowiednio około 250 tys. i 150 tys. drzew.
Problem w tym, że prace rozpoczęto przed zakończeniem obowiązkowych procedur oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Jak informuje fiński nadawca publiczny Yle, urząd nadzorczy LVV nakazał w październiku wstrzymanie działań, które mogłyby dalej zmieniać teren. Zakaz objął oba projekty, a Google potwierdziło zawieszenie przygotowań. Wycinka wywołała sprzeciw organizacji ekologicznych i części mieszkańców, którzy wskazują, że problemem nie jest wyłącznie utrata drzew, ale także możliwe konsekwencje osuszania gruntów, naruszania gleby i zmiany stosunków wodnych na dużym obszarze.
Śledztwo policyjne i zarzuty środowiskowe
29 października policja w Oulu potwierdziła rozpoczęcie postępowania dotyczącego przygotowań do inwestycji w Muhos. Śledczy otrzymali pięć zawiadomień związanych z tym terenem, w tym wniosek fińskiego urzędu nadzorczego – wszystkie zostaną rozpatrzone w ramach jednego postępowania.
Jak wynika z oficjalnego komunikatu fińskiej policji, sprawa prowadzona jest w związku z podejrzeniem przestępstwa przeciwko środowisku. Wstępne ustalenia wskazują na niejasności i uchybienia dotyczące odwodnienia placu budowy oraz gospodarowania wodą. Funkcjonariusze sprawdzają, czy działania spółki naruszyły fińskie przepisy wodne i mogły spowodować szkody środowiskowe – szczególne znaczenie ma sposób odprowadzania wody z terenu inwestycji, ponieważ jego zmiana może wpływać na okoliczne grunty i cieki wodne.
Urząd zażądał od inwestora szczegółowego planu gospodarki wodnej do 5 listopada. Dokument ma uwzględniać m.in. intensywne opady, topniejący śnieg, niezależne pomiary oraz zagrożenia związane z występującymi w okolicy skałami i glebami zawierającymi siarczki, które w określonych warunkach mogą powodować zakwaszenie wody.
Na obecnym etapie nie przesądzono, czy doszło do przestępstwa. W przypadku potwierdzenia naruszeń spółce może jednak grozić kara finansowa. Policja zapowiada kolejne informacje w grudniu, a zakończenie śledztwa planowane jest w 2027 r.
Deklaracje Google kontra rzeczywistość na placu budowy
Cała sprawa jest szczególnie interesująca w kontekście wcześniejszych zapowiedzi koncernu. We wrześniu Google ogłosiło, że przeznaczy co najmniej 13 mld euro na rozwój fińskiej infrastruktury cyfrowej w latach 2027–2028. Inwestycje mają objąć Muhos, Kajaani, Vaalę oraz istniejący ośrodek w Haminie. Firma chciała wykorzystać chłodny klimat Finlandii i dostęp do niskoemisyjnej energii, zapowiadając przy tym wsparcie energetyki jądrowej, budowę magazynów energii i inwestycje w odnawialne źródła prądu.
Google deklarowało wtedy również finansowanie projektów odbudowy rodzimych lasów i terenów podmokłych oraz przeznaczenie 31 mln euro w ciągu 4 lat na lokalne inicjatywy społeczne, edukacyjne i gospodarcze. W Muhos przygotowania do inwestycji doprowadziły jednak do wycinki, która stała się przedmiotem postępowania prowadzonego przez służby.
Szef Google'a w Finlandii, Antti Järvinen, przeprosił za zaistniałą sytuację. Podkreślił, że firma działała zgodnie ze swoim ówczesnym rozumieniem przepisów i prowadziła projekt we współpracy z władzami oraz ekspertami. Koncern zapewnia, że będzie współpracował z policją i odpowiadał na pytania instytucji nadzorczych.
Koszty rozbudowy AI nie są tylko finansowe
Fińska sprawa pokazuje, jak duży wpływ na otoczenie może mieć rozbudowa infrastruktury sztucznej inteligencji, jeszcze zanim pierwsze serwery zostaną uruchomione. Centra danych AI generują podobne napięcia również w USA – potrzebują nie tylko energii i systemów chłodzenia, ale również ogromnych terenów, dróg dojazdowych oraz rozbudowanych przyłączy energetycznych.
Podobne napięcia odnotowano niedawno w Indiach, gdzie Google rozwija centrum AI za 15 mld dolarów, a tamtejsi mieszkańcy obawiają się przede wszystkim wpływu inwestycji na dostępność wody i energii. W Finlandii, mimo znacznie chłodniejszego klimatu, problemem okazała się ingerencja w środowisko już na etapie przygotowywania terenu.
Rozbudowa serwerowni rodzi również pytania o zapotrzebowanie na prąd. Fiński operator sieci Fingrid szacuje, że jeśli wszystkie planowane projekty przyłączeniowe zostaną zrealizowane, krajowe zużycie energii elektrycznej może w nadchodzących latach wzrosnąć nawet o 40 proc. Jednym z najważniejszych czynników takiego wzrostu są właśnie nowe centra danych, choć prognoza obejmuje również inne inwestycje. Podobne konflikty wokół budowy serwerowni pojawiają się także w Polsce – w październiku mieszkańcy Piaseczna protestowali przeciwko planowanej serwerowni, obawiając się jej wpływu na lokalne zasoby wodne i jakość życia.
Sprawa w Muhos pokazuje, że globalny wyścig o infrastrukturę AI ma realne, lokalne koszty środowiskowe, a deklarowane przez koncerny standardy ekologiczne nie zawsze nadążają za tempem realizacji inwestycji. Ostateczne rozstrzygnięcie fińskiego śledztwa – i ewentualne konsekwencje dla Google – poznamy nie wcześniej niż w 2027 roku.
Źródła
Podobne publikacje

Bunt przeciw centrom danych AI decyduje o wyborach w Maine
Centra danych AI stały się kluczowym tematem najdroższych w historii wyborów senackich USA w stanie Maine.

Centra danych AI wysuszają Arizonę mimo sukcesu TSMC
Arizona traci 30 proc. wody z Colorado River, a nowe centra danych AI wywołują masowy sprzeciw mieszkańców w całym stanie.

Światłowody dla dronów drożeją. Boom na AI uderza w Ukrainę
Światłowody dla dronów drożeją przez boom na AI. Ukraińskie firmy płacą 6–10 razy więcej niż w 2025 r. i konkurują o dostawy z Chin z Rosją i centrami danych.