Przejdź do treści
5 min czytania

Centra danych AI wysuszają Arizonę mimo sukcesu TSMC

Arizona traci 30 proc. wody z Colorado River, a nowe centra danych AI wywołują masowy sprzeciw mieszkańców w całym stanie.

Centra danych AI wysuszają Arizonę mimo sukcesu TSMC

Źródło zdjęcia: The Verge

Reportaż The Verge pokazuje, jak Arizona — stan, który jeszcze niedawno z otwartymi ramionami przyjął inwestycję Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), największego na świecie producenta mikroprocesorów — dziś mierzy się z falą sprzeciwu wobec nowych, hiperskalowych centrów danych. Oba sektory, chipy i AI, potrzebują tego samego deficytowego zasobu: wody. Różnica w reakcji mieszkańców pokazuje, jak bardzo zmieniło się podejście Amerykanów do infrastruktury sztucznej inteligencji w ich sąsiedztwie.

Fabryka TSMC na obrzeżach Phoenix zużywa niemal 5 milionów galonów wody dziennie, czerpanej z miejskiej sieci wodociągowej. Mimo to inwestycja nie napotkała większego oporu — w przeciwieństwie do nowych projektów centrów danych, które w całym stanie, od Phoenix po Tucson, wywołują masowe protesty.

Kluczowe wnioski

  • TSMC zainwestowało w Arizonie kwotę, która z pierwotnie zapowiadanych 12 miliardów dolarów (do 2029 roku) urosła do 265 miliardów dolarów — co firma reklamuje jako największą bezpośrednią inwestycję zagraniczną w historii USA.
  • Fabryka TSMC zużywa dziennie prawie 5 milionów galonów wody z miejskiej sieci Phoenix, podczas gdy centrum danych Google w The Dalles w Oregonie zużywa około 1,5 miliona galonów dziennie — mimo to Arizona wkrótce straci dostęp do prawie 30 proc. wody otrzymywanej z rzeki Colorado.
  • Powstała oddolna, ponadpartyjna koalicja mieszkańców sprzeciwiająca się nowym inwestycjom, m.in. No Desert Data Center Coalition, która protestuje przeciwko 600-megawatowemu centrum danych firmy Beale Infrastructure na 290-akrowej działce pod Tucson (tzw. Project Blue).
  • Największe centrum danych w stanie, EdgeCore PH03 w Mesa, stoi tuż obok osiedla mieszkalnego — symbolizując skalę i bliskość nowych inwestycji do codziennego życia ludzi.
  • Arizona ma już 172 centra danych, które wcześniej nie wzbudzały kontrowersji, zanim pojawiły się dużo większe, bardziej zasobożerne projekty.

Od „pięciu C” do szóstego: jak Arizona przyciągnęła TSMC

Przez dekady gospodarka Arizony opierała się na tzw. pięciu C: cattle (bydło), copper (miedź), cotton (bawełna), citrus (cytrusy) i climate (łagodny klimat). Jak mówi Christine Mackay, szefowa biura rozwoju gospodarczego Phoenix, która osobiście doprowadziła do sprowadzenia TSMC do stanu, dziś doszło szóste C — „chips”, czyli chipy.

Historia zaczęła się w 2016 roku, gdy TSMC pod kryptonimem szukało lokalizacji w USA i nie wybrało wtedy nikogo. Mackay opisuje, że jej zespół zapytał bezpośrednio przedstawicieli firmy, czego brakuje Arizonie, po czym przez trzy lata adresował te zastrzeżenia. W 2019 roku delegacja z Phoenix pojechała na Tajwan z nowym planem rozwoju parku naukowo-technologicznego, którego sercem miała być fabryka — najlepiej należąca do TSMC. Zespół Mackay pokazał inwestorom dwie lokalizacje: podmiejskie Laveen oraz niezabudowany teren wielkości Manhattanu zwany Biscuit Flats. „Tego samego dnia powiedzieli: 'To może się udać'” — wspomina Mackay.

Decyzja o lokalizacji w Phoenix, ogłoszona w 2020 roku podczas globalnego lockdownu, przyniosła ponad 3500 miejsc pracy i uruchomiła całą gospodarkę usługową wokół kompleksu. Dla porównania, TSMC odpowiada za niemal jedną dziesiątą PKB Tajwanu, a globalnie kontroluje około 70 proc. rynku produkcji chipów — kontrakty z Apple i Nvidią (które projektują własne chipy, ale zlecają ich produkcję na zewnątrz) stanowią ponad jedną trzecią rocznych przychodów firmy. TSMC właśnie dokończyło drugą fabrykę w północnym Phoenix, trzecia jest w budowie, a kolejne są planowane.

Dlaczego centra danych napotykają opór, którego nie doświadczyło TSMC

Sama Mackay przyznaje, że wcześniejsze centra danych, które pomagała ściągać do stanu, „wyglądały jak ładne, małe budynki biurowe” i nie budziły sprzeciwu. Nowe, hiperskalowe projekty są zupełnie inne — ogromne, niepasujące do otoczenia, często lokalizowane na wiejskich gruntach rolniczych lub pustynnych terenach, gdzie wciąż można usłyszeć nocą wycie kojotów, gdzie są korytarze ciemnego nieba, dzikie zwierzęta, miasta widma i lasy saguaro.

Symbolem konfliktu stał się protest zorganizowany 1 sierpnia przez No Desert Data Center Coalition na obrzeżach Tucson, przed terenem, na którym firma Beale Infrastructure buduje 600-megawatowe centrum danych na działce o powierzchni 290 akrów. Na transparencie uczestników widniał napis: „CENTRUM DANYCH BEALE WYSSIE NAS NA SUCHO”. Jeden z organizatorów, Vivek Bharathan, przypominał uczestnikom o nawadnianiu się podczas protestu w szczycie sezonu monsunowego, dodając: „Wiemy, że takie obiekty tworzą wyspy ciepła, które mogą podnieść temperaturę w okolicy o ponad 10 stopni Fahrenheita”. Mayra Duron, lokalna artystka zajmująca się makramą, mówiła o obawach dotyczących wpływu rosnących temperatur na kaktusy saguaro, przywołując przykład Phoenix: „To tam jest hiperuprzemysłowione i widzieli, jak saguaro umierają jedno za drugim”.

Informacje o tzw. Project Blue zaczęły przeciekać wiosną 2025 roku — wiadomo było, że inwestycja powstanie na terenie należącym do hrabstwa, stworzy 3000 tymczasowych miejsc pracy przy budowie i 200 stałych, dobrze płatnych etatów, a w ciągu dekady wygeneruje 152 miliony dolarów wpływów podatkowych. Mimo powszechnego sprzeciwu mieszkańców Tucson budowa mimo to postępuje.

Woda jako oś konfliktu

Kluczowym punktem sporu pozostaje zużycie wody. Deweloperzy centrów danych przekonują lokalne społeczności, obiecując miejsca pracy, wpływy podatkowe i inwestycje infrastrukturalne, że ich zużycie wody jest mniejsze, niż się powszechnie sądzi — przywołując przykład centrum danych Google w The Dalles w Oregonie, zużywającego około 1,5 miliona galonów dziennie, czyli mniej więcej jedną trzecią tego, co pochłania kompleks TSMC w Arizonie w tym samym czasie. Te zapewnienia nie uspokajają jednak mieszkańców, którzy muszą liczyć się z faktem, że stan wkrótce straci dostęp do niemal 30 proc. wody dostarczanej z Colorado River za pośrednictwem Central Arizona Project — kanału irygacyjnego doprowadzającego wodę do Phoenix.

Paradoks polega na tym, że zarówno przemysł chipowy, jak i branża centrów danych zmagają się z tym samym fundamentalnym problemem, który dręczy Arizonę od jej założenia: strukturalnym brakiem wody. A mimo to działalność TSMC trwa bez poważnych protestów, podczas gdy nowsze, większe inwestycje w infrastrukturę AI budzą masowy, ponadpartyjny sprzeciw w społecznościach, które wcześniej milczały na temat podobnych projektów.

Podsumowanie

Konflikt w Arizonie pokazuje, że akceptacja dla przemysłu high-tech w regionach dotkniętych deficytem wody ma swoje granice — a skala i widoczność nowych, hiperskalowych centrów danych zmienia dotychczasowy, pozbawiony oporu status quo, w jakim funkcjonowały wcześniejsze inwestycje technologiczne, w tym sama fabryka TSMC.

Udostępnij

Źródła

Powrót do nawigacji