Przejdź do treści
5 min czytania

Zakazane chipy Nvidii stoją za najmocniejszymi chińskimi modelami AI

Analiza wag modeli DeepSeek i Moonshot AI sugeruje trening na zakazanych chipach Nvidia Blackwell. Sprawa mocno uderza w Nvidię po odejściu Jensena Huanga.

Zakazane chipy Nvidii stoją za najmocniejszymi chińskimi modelami AI

Najmocniejsze chińskie modele AI o otwartych wagach mogły powstać na chipach Nvidii, których eksport do Chin zakazał rząd USA. Tak twierdzą autorzy nowej analizy, którą opisał serwis TechCrunch. Według niej czołowe chińskie laboratoria mają szeroki dostęp do procesorów graficznych Blackwell. To pokazuje, jak poważny problem ma dziś największy projektant chipów AI.

Doniesienia pojawiają się w wyjątkowo trudnym dla Nvidii momencie. W tym tygodniu z firmy odszedł jej szef Jensen Huang. Wcześniej przyznał się do romansu z Alice Huang, menedżerką firmy Megaspeed, którą łączy się z przemytem chipów Nvidii do Chin. Alice Huang jest też oskarżana o to, że jest agentką chińskiego wywiadu.

Kluczowe informacje

  • Ślady Blackwella w wagach modeli: Will DePue, były badacz OpenAI, przeanalizował otwarte modele DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax i Ant Group. Znalazł mocne dowody, że m.in. modele Kimi K3 i DeepSeek V4 trenowano na chipach Blackwell.
  • Skala przemytu: według Epoch AI w latach 2024–2025 do Chin trafiło około 2 mln zaawansowanych chipów. Wwożono je w ramach schematów ukrywających ich docelowe przeznaczenie.
  • Luka przez Malezję: chińskie firmy korzystają z zagranicznych centrów danych. Do Malezji trafiło w latach 2024–2025 około 275 tys. akceleratorów AI Nvidii.
  • Ryzyko prawne dla Nvidii: możliwa odpowiedzialność za naruszenie kontroli eksportu prawdopodobnie wpłynęła na decyzję o rozstaniu z Jensenem Huangiem.
  • Presja na administrację: sekretarz handlu Howard Lutnick może podobno stracić stanowisko. Jego śledczy mieli nie wykryć podejrzanych nabywców chipów i utrzymywać zbyt bliskie relacje z przedstawicielami Nvidii.

Odcisk palca w wagach modelu

Analizę przeprowadził Will DePue, były badacz OpenAI. Kieruje on dziś non-profitową grupą badawczą Unemployment Labs. DePue zbadał wagi, czyli unikalną strukturę dużych modeli językowych udostępnionych publicznie przez DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax i Ant Group. Wagi nadal odzwierciedlają konfigurację chipów, na których model trenowano. Pozwoliło to badaczowi znaleźć przekonujące dowody, że najuważniej obserwowane modele, w tym kolejne wersje Kimi K3 od Moonshot i modele DeepSeek V4, noszą ślady treningu na układach Blackwell.

Nie są to pierwsze takie sygnały. Doradca Białego Domu ds. technologii Michael Kratsios mówił na początku tego roku, powołując się na amerykański wywiad, że Moonshot korzystał z objętych zakazem eksportu chipów Nvidii.

TechCrunch zastrzega jednak, że wyniki trzeba czytać ostrożnie. Nie wynikają z nich dwie rzeczy:

  • że modele trenowano wyłącznie na chipach Nvidii,
  • że na pewno doszło do złamania przepisów o kontroli eksportu.

Chipy mogły stać w centrum danych poza Chinami. To popularny sposób, w jaki chińskie firmy zdobywają moc obliczeniową. Zjawisko to wywołało wręcz rewolucję przemysłową w Malezji.

Kontrola eksportu z luką

Amerykańskie ograniczenia eksportowe mają chronić przewagę USA nad Chinami w dziedzinie AI. Jensen Huang od dawna zabiegał jednak o otwarcie chińskiego rynku. Obecnie procesory Blackwell nie mogą trafiać ani do Chin, ani do firm w chińskich rękach. Administracja Trumpa pozwala natomiast Nvidii eksportować słabszy układ H200. Warunek jest jeden: dostawy muszą iść okrężną drogą, która pozwala USA pobrać 25-procentowe cło.

Według TechCrunch zakazy eksportowe mają zapobiegać właśnie temu, co sugeruje analiza DePue: trenowaniu modeli przez chińskie laboratoria na najmocniejszych chipach. Zwolennicy twardej polityki wobec Chin od dawna chcą kontrolować, kto używa chipów, a nie tylko, kto je posiada i gdzie są zainstalowane. Latem dla TechCrunch mówił o tym Sam Bresnick z Georgetown Center for Security and Emerging Technology:

„Jeśli zależy nam na technologicznej przewadze USA, nie ma dla mnie żadnego sensu, by nie pozwalać chińskim firmom na dostęp do chipów w Chinach kontynentalnych, Hongkongu i Makau, a jednocześnie mówić: właściwie jeśli po prostu pojedziecie do Malezji, możecie robić, co chcecie”.

Na razie amerykańskie firmy mają ograniczone obowiązki w śledzeniu, co klienci robią z towarami objętymi kontrolą, takimi jak chipy AI.

Megaspeed w centrum sprawy

Kierowana przez Alice Huang firma Megaspeed od kilku lat odgrywa kluczową rolę w tym handlu. Działa przez spółkę zależną Speedmatrix, a jej działalnością interesowały się władze USA i Singapuru. W piątek Bloomberg podał, że firma powiązana z Alice Huang uczestniczyła w przemycie zakazanych chipów Nvidii do centrum danych w Szanghaju.

Opinia publiczna skupia się głównie na relacjach Jensena Huanga z klientką i dwiema pracownicami. Jak pisze TechCrunch, przy decyzji o rozstaniu z nim istotna była jednak prawdopodobnie potencjalna odpowiedzialność korporacyjna Nvidii za naruszenia kontroli eksportu. Szczegółowy przebieg wydarzeń przedstawiamy w chronologii afery wokół szefa Nvidii.

Prywatne i zawodowe powiązania Jensena Huanga z Alice Huang mogą stać się dla Nvidii znacznie większym problemem, jeśli śledczy potwierdzą przemyt i to, że prezes o nim wiedział. Zarówno Nvidia, jak i sam Huang ręczyli za centra danych Megaspeed. Twierdzili, że przedstawiciele firmy odwiedzali je i potwierdzili, że działają legalnie. Szerzej o konsekwencjach dla amerykańskiej pozycji w wyścigu technologicznym piszemy w tekście o tym, jak afera szpiegowska wokół Jensena Huanga zagraża przewadze USA w AI.

Krytyka dotyczy też samej administracji. Sekretarz handlu Howard Lutnick nadzoruje agencje wydające licencje eksportowe na chipy. Według doniesień może stracić stanowisko, bo podlegli mu śledczy nie wykryli podejrzanych nabywców i byli zbyt blisko związani z przedstawicielami Nvidii.

„Chiński problem” Nvidii

Ostrzeżenia pojawiały się już wcześniej. W maju firma Culper, która zarabia na grze na spadki, opublikowała raport o „chińskim problemie” Nvidii. Według autorów znaczną część przychodów spółki napędzał popyt z Chin, realizowany przez zdalne centra danych albo przez przemyt łamiący amerykańskie prawo. Raport opisywał relacje Megaspeed z Nvidią. Twierdził też, że firmy Alice Huang mają wsparcie chińskich przedsiębiorstw, którym odcięto dostęp do amerykańskich chipów.

Paradoksalnie zakład Culpera przeciw Nvidii nie zakładał, że Waszyngton zaostrzy kurs. Firma liczyła raczej na reakcję Pekinu, który w odpowiedzi na zakazy postawił na nowo na krajowy przemysł półprzewodników. Jeśli Chinom się to uda, Nvidia może stracić chiński popyt wart miliardy dolarów.

Sytuację komplikuje los około 600 tys. chipów H200, które według doniesień leżą w magazynach w Hongkongu i czekają na wysyłkę do Chin. Chińskie firmy mogą chcieć tych układów, ale obserwatorzy nie są zgodni, dlaczego nie zostały dopuszczone do importu. Graham Webster ze Stanforda, który zajmuje się polityką technologiczną USA i Chin, nie wierzy, że wstrzymywanie dostaw ma pobudzić krajową produkcję. Jego zdaniem popyt na chipy jest zbyt duży. Inne teorie mówią o przygotowaniach do umowy handlowej, która obejmowałaby duży import amerykańskich towarów, albo o obawach przed technologią inwigilacyjną ukrytą w chipach.

Podsumowanie

Analiza Willa DePue nie dowodzi łamania prawa, ale wzmacnia podejrzenia, że chińskie laboratoria AI mają dostęp do najnowszych chipów Nvidii. Dla firmy, która właśnie straciła prezesa, i dla administracji, której kontrola eksportu okazuje się dziurawa, to poważne ostrzeżenie.

Udostępnij

Źródła

Powrót do nawigacji