Badacz odchodzi z Anthropic, ostrzega przed wyścigiem AI

Jacob Coxon, badacz pretreningu związany wcześniej z OpenAI i Anthropic, ogłosił na Twitterze/X, że odchodzi z Anthropic, ponieważ – jak twierdzi – żadna z dwóch firm nie działa odpowiedzialnie. „Spędziłem ostatnie trzy lata prowadząc badania nad pretreningiem w OpenAI i Anthropic. Żadna z tych firm nie działa odpowiedzialnie. Pędzą prosto do samodoskonalącej się superinteligencji i grają naszym życiem” – napisał Coxon we wpisie opublikowanym 9 września 2026 roku o 0:04, który do tej pory zebrał 17,7 mln wyświetleń. Wpis pojawił się w tym samym tygodniu, w którym relacje między dwiema firmami napięły się z innego powodu – sporu o autorstwo przełomu matematycznego, a także w kontekście serii tajemniczych awarii systemów AI u głównych graczy branży.

Kluczowe wnioski

• Jacob Coxon, badacz z trzyletnim doświadczeniem w pretreningu w OpenAI i Anthropic, zrezygnował z pracy w Anthropic 9 września 2026 roku, ostrzegając publicznie, że obie firmy „pędzą do samodoskonalącej się superinteligencji”, ryzykując bezpieczeństwo ludzkości.
• Niezależnie od tego matematyk Tristan Buckmaster oskarżył badacza OpenAI, Sébastiena Bubecka, o próbę usunięcia jego współautora Leventa Alpöge z pracy o równaniach Naviera-Stokesa tylko dlatego, że Alpöge pracuje dla Anthropic.
• OpenAI odrzuciło zarzuty i opublikowało własny dowód – wygenerowany przez około 10 000 skoordynowanych agentów AI w 88 godzin, kosztem liczonym „w milionach dolarów”, jak przyznał szef badań Mark Chen.
• Tego samego tygodnia ChatGPT, Claude i Grok doświadczyły niemal równoczesnych awarii, których wspólnej przyczyny żadna z firm nie potwierdziła.

Rezygnacja z ostrzeżeniem o wyścigu do superinteligencji

Coxon nie ujawnił w cytowanym wpisie szczegółów technicznych stojących za swoją decyzją, zapowiadając jednak dalsze wyjaśnienia w kolejnych częściach wątku. Kluczowy jest sam fakt: osoba z bezpośrednim, wieloletnim wglądem w wewnętrzne procesy badawcze dwóch najważniejszych laboratoriów AI – OpenAI i Anthropic – publicznie stwierdza, że obie firmy porzuciły odpowiedzialne podejście do rozwoju technologii na rzecz tempa. Sformułowanie o „samodoskonalącej się superinteligencji” wpisuje się w szerszą debatę o tym, czy laboratoria AI kontrolują jeszcze tempo własnych postępów, czy raczej ścigają się bez wystarczających zabezpieczeń.

Wpis Coxona zbiegł się w czasie z wydarzeniami, które – niezależnie od jego intencji – dostarczają konkretnego materiału ilustrującego napięcia, o jakich mówi. Chodzi o spór wokół jednego z siedmiu Millenijnych Problemów matematycznych oraz o serię niewyjaśnionych awarii systemów AI.

Spór o dowód Naviera-Stokesa: OpenAI kontra Anthropic

Jak opisuje portal The Decoder, matematyk Tristan Buckmaster i jego współautor Levent Alpöge spędzili miesiące, wykorzystując modele AI – zarówno Claude od Anthropic, jak i Codex oparty na GPT-5.6 Sol od OpenAI – do pracy nad wariantem równań Naviera-Stokesa, jednym z siedmiu Milenijnych Problemów Clay'a, za rozwiązanie których przyznawana jest nagroda miliona dolarów. Do połowy sierpnia mieli już, według Buckmastera, osiągnąć wynik dla konkretnego wariantu problemu, choć nieopublikowany i niezweryfikowany formalnie.

Na początku września zaczęły krążyć plotki o przełomie matematycznym. Alpöge dowiedział się, że informacje o ich pracy trafiły do OpenAI. 3 września Buckmaster sam skontaktował się z matematykiem z OpenAI, aby wyjaśnić sytuację i zaznaczyć, że praca była czysto prywatną współpracą bez żadnych zobowiązań instytucjonalnych. OpenAI odpowiedziało tego samego dnia, prosząc o szczegóły i oferując zasoby obliczeniowe, a następnie – według Buckmastera – zaczęło coraz bardziej naciskać na rozmowę, aż w niedzielę o 12:45 dopytywało, czy jest dostępny.

Kluczowy zarzut Buckmastera dotyczy Sébastiena Bubecka z OpenAI, który – jak twierdzi matematyk – dwukrotnie zażądał usunięcia Alpöge z listy autorów, ponieważ ten pracuje dla Anthropic. Gdy Buckmaster odmówił, Bubeck miał zapytać: „Dlaczego chcesz zniszczyć swoją karierę?”. OpenAI twierdziło ponadto, że jego wewnętrzny model wypracował niezależnie dowód liczący około 100 stron, idąc tą samą nietypową ścieżką co Buckmaster i Alpöge – a obaj matematycy przez cały czas trwania projektu wgrywali swoje wersje roboczej pracy do Codex.

OpenAI kategorycznie odrzuciło te zarzuty. Podczas briefingu prasowego, opisywanego przez WIRED, Bubeck oświadczył: „My – czy to badacze, czy agenty – nie widzieliśmy żadnej ich pracy, aż do jej publicznego udostępnienia zeszłej noc”. Podkreślił, że OpenAI uznaje pierwszeństwo Alpöge i Buckmastera oraz gratuluje im „monumentalnego osiągnięcia”. Matematyk OpenAI Ven Chandrasekaran dodał, że rozwiązanie firmy różni się fundamentalnie od podejścia obranego przez obu naukowców. Bubeck wyjaśnił, że OpenAI zaczęło trenować nowy model o zaawansowanych zdolnościach matematycznych 28 sierpnia, a po usłyszeniu plotek o postępach w Anthropic przesunęło więcej zasobów na problem Naviera-Stokesa – „w niedzielny poranek mieliśmy już finalne rozwiązanie, sformalizowane w Lean, i wszystko inne”.

W oficjalnym wpisie na blogu OpenAI podało, że prace zaczęły się 1 września, po usłyszeniu plotki, która – jak się później okazało – dotyczyła właśnie pracy Alpöge i Buckmastera. Po zakończeniu projektu i weryfikacji w Lean 6 września firma skontaktowała się z naukowcami, proponując równoczesną publikację i wspólne ogłoszenie uznające ich pierwszeństwo. Dopiero wtedy OpenAI dowiedziało się, że dwójka rozwiązała problem forced Euler, a nie Naviera-Stokesa. Spółka zadeklarowała, że zaproponowała im wgląd we wszystkie użyte prompty oraz dostęp do dowodu. „Nie widzieliśmy (badacze i agenty) ich pracy w żaden sposób, aż opublikowali ją publicznie – w szczególności żadne konkretne dane użytkownika nie zostały wykorzystane do rozwiązania tego problemu” – napisało OpenAI, dodając jednak zastrzeżenie: „choć jest to nieprawdopodobne, nie możemy wykluczyć, że zanonimizowane dane pochodzące z ich korzystania z naszych produktów pomogły w ulepszeniu naszych modeli”.

Buckmaster odpowiedział na Mastodonie: „Zwróćcie uwagę, że otwarcie przyznają, że użyli danych treningowych z okresu po tym, jak znaleźliśmy nasz wynik. Czy etyczne jest wykorzystywanie danych klienta, aby go przelicytować?”. Nie wiadomo, czy Buckmaster wyłączył domyślną opcję OpenAI pozwalającą firmie wykorzystywać dane klientów do treningu modeli. Więcej o samym przełomie matematycznym i sporze o zasługi pisaliśmy w artykule OpenAI, Millenijny Problem i spór o zasługi matematyków, a szerzej kontekst ogłoszenia OpenAI opisuje tekst OpenAI ogłasza przełom w matematyce, ale spotyka się z zarzutami.

Skala samego osiągnięcia jest jednak niezaprzeczalna. Według OpenAI wewnętrzny model użyty do rozwiązania problemu rozwiązuje prawie trzy razy więcej otwartych problemów matematycznych niż GPT-6 Astra, a przewaga rośnie ze skalowaniem mocy obliczeniowej. Pracownik OpenAI Noam Brown zwrócił uwagę na powtarzający się wzorzec: gdy OpenAI uruchomiło model o3, osiągnięcie 87,5 proc. na benchmarku ARC-AGI kosztowało około 500 tys. dolarów – dziś Astra potrafi zrobić więcej za około 20 dolarów. Olimpiada matematyczna z 2025 roku wymagała ogromnej mocy obliczeniowej od OpenAI i Google DeepMind; do 2026 roku każdy z subskrypcją ChatGPT za 20 dolarów mógł dorównać tamtemu wynikowi. „Wierzę, że za rok każdy będzie mieć na wyciągnięcie ręki AI zdolne rozwiązywać problemy tej klasy” – napisał Brown.

Tajemnicze awarie u trzech konkurentów naraz

Napięcia między laboratoriami AI nakładają się na inny, niewyjaśniony incydent opisany przez WIRED: w czwartek modele czołowych firm – Anthropic, OpenAI i xAI – doświadczyły rzadkich awarii swoich chatbotów w tym samym czasie. SpaceX, firma-matka xAI, poinformowała po południu, że problemy z Grokiem wynikały z „awarii w naszym centrum obliczeniowym w Memphis” i przy tej okazji przeprosiła „partnerów obliczeniowych” – Anthropic i xAI ogłosiły w maju „partnerstwo obliczeniowe” ze SpaceX.

Choć zbieżność czasowa sugerowała wspólną przyczynę – może dostawcę infrastruktury – ani OpenAI, ani Anthropic nie wskazały żadnego zewnętrznego źródła problemu w rozmowie z WIRED. Rzeczniczka OpenAI Kathleen Chaykowski wyjaśniła, że błąd routingu, który zaczął się około 7:43 czasu pacyficznego w czwartek 3 września, uczynił ChatGPT i Codex niedostępnymi dla części użytkowników na wszystkich platformach; rozwiązanie wdrożono o 8:17. Anthropic odmówiło komentarza, ale zgłaszało „częściową awarię” od 6:23, obejmującą podwyższone błędy w zapytaniach do Claude Mythos 5.1, Claude Fable 5.1 i Claude Opus 5 – problem uznano za rozwiązany do 9:16, choć Claude Sonnet 5 miał krótko podobne kłopoty chwilę po 9:00. xAI zgłosiło awarię Groka na wszystkich platformach od 6:30, zamykając incydent o 10:05. Pojawiły się też pojedyncze zgłoszenia możliwej awarii Google Gemini, ale firma nie potwierdziła incydentu na swoim panelu statusu.

Zwykle jednoczasowe awarie w tej samej branży wskazują na problem u dostawcy infrastruktury – Cloudflare, AWS czy Microsoft Azure – ale żaden z nich nie zgłosił tego dnia żadnych incydentów, co pozostawia przyczynę zbiegu okoliczności otwartą.

Podsumowanie

Rezygnacja Jacoba Coxona, spór o autorstwo przełomu matematycznego między OpenAI i Anthropic oraz niewyjaśniona seria awarii u trzech konkurentów rysują obraz branży pod ogromną presją tempa i konkurencji. Niezależnie od tego, jak rozstrzygnie się spór wokół Naviera-Stokesa, głos badacza z bezpośrednim doświadczeniem w obu firmach – ostrzegającego przed wyścigiem do „samodoskonalącej się superinteligencji” – dodaje wagi pytaniom o to, czy tempo rozwoju AI nadal poddaje się kontroli.