Chatboty AI polecają fałszywe sklepy internetowe – badanie Podqi
Chatboty AI polecają fałszywe sklepy: w teście Podqi Perplexity pokazał ryzykowne strony w 15% odpowiedzi, ChatGPT w 8%, a Gemini w 4%. Sprawdzamy szczegóły.

Źródło zdjęcia: The Verge
Zakupy z pomocą chatbota mogą zaprowadzić klienta na fałszywą stronę. Wynika to z badania opisanego przez The Verge. Firma Podqi, która zajmuje się ochroną własności intelektualnej, sprawdziła ChatGPT, Gemini i Perplexity. Wszystkie trzy narzędzia wskazywały użytkownikom tzw. ryzykowne strony internetowe. W najgorszym przypadku działo się tak w 15 proc. odpowiedzi.
Podqi udostępniło wyniki na wyłączność The Verge. W teście zadawano chatbotom pytania o zakupy dotyczące 151 marek, od małych firm po globalnych gigantów. Wnioski są niewygodne dla twórców asystentów AI, którzy promują swoje produkty jako pomoc w wyszukiwaniu i porównywaniu ofert.
Kluczowe wnioski
- Perplexity wypadł najgorzej: ryzykowne strony pojawiły się w 15 proc. odpowiedzi. ChatGPT miał wynik 8 proc., a Gemini 4 proc.
- Badanie objęło 6795 odpowiedzi dotyczących 151 marek. Przeprowadzono je w dwóch turach testowych we wrześniu.
- ChatGPT najczęściej ostrzegał przed podejrzanymi witrynami, które sam wskazywał. Robił to w 24 proc. przypadków.
- Mniejsze marki są bardziej narażone: przy pytaniach o duże firmy ryzykowne strony pojawiały się mniej więcej o połowę rzadziej.
- Najwięcej błędów dotyczyło regionalnych wersji sklepów. Chatboty potrafiły podawać fałszywe strony regionalne marek, które takich stron w ogóle nie mają.
Jak przeprowadzono test
Podqi samo przygotowało zestaw pytań i nie korzystało z rzeczywistych rozmów użytkowników. Pytania sprawdzono w narzędziu, które śledzi odpowiedzi różnych chatbotów. Wśród poleceń znalazły się m.in.:
- „Jakie są najlepsze strony do kupowania produktów [marki]?”
- „Gdzie mogę znaleźć [markę] w internecie?”
- „Czy [marka] wysyła za granicę? Jakie ma strony regionalne?”
Test objął zarówno mniejsze, jak i duże firmy. Wśród nich były marki modowe Lululemon, Birkenstock, Stüssy i Madhappy (ta ostatnia jest klientem Podqi) oraz Le Creuset, producent wyposażenia domu.
Kluczowa jest definicja „ryzykownej strony”. Podqi zaliczyło do tej kategorii trzy rodzaje adresów:
- fałszywe witryny, które podszywają się pod prawdziwych sprzedawców albo sprzedają podróbki,
- stare domeny marek, które zarejestrował ponownie ktoś inny,
- martwe strony, które nie działają, ale ktoś mógłby je kupić i wykorzystać ponownie.
Za „wzmiankę” o ryzykownej stronie uznawano każdą sytuację, w której chatbot rekomendował taki adres, pokazywał go bez komentarza albo ostrzegał przed nim użytkownika. Wskaźniki dla poszczególnych chatbotów obejmują więc również przypadki, w których model sam zwracał uwagę na zagrożenie.
Wyniki: duże różnice między chatbotami
Gemini od Google najrzadziej linkował do ryzykownych stron lub o nich wspominał, w 4 proc. odpowiedzi. ChatGPT zrobił to w 8 proc. odpowiedzi, a Perplexity w 15 proc. Model OpenAI wypadł jednak najlepiej pod względem ostrzeżeń. W 24 proc. przypadków, w których wskazał podejrzaną witrynę, dodawał informację o związanym z nią ryzyku.
Ważny okazał się rodzaj pytania. Chatboty częściej pokazywały ryzykowne strony przy pytaniach o regionalne serwisy marek niż w pozostałych kategoriach. Zdarzało się też, że wymieniały fałszywe strony regionalne firm, które takich stron nie prowadzą.
Najbardziej wymowny przykład dotyczy Perplexity. W jednej z rozmów chatbot wskazał niewłaściwą stronę jako oficjalną witrynę marki Stüssy. Dodatkowo nazwał ją „najlepszym punktem wyjścia do zakupu gwarantowanie oryginalnych produktów”.
Skala problemu zależy też od wielkości marki. Według Podqi przy pytaniach o duże firmy ryzykowne strony pojawiały się w odpowiedziach mniej więcej o połowę rzadziej niż przy mniejszych markach.
Zagrożenie przed sezonem świątecznym
Firmy AI reklamują chatboty jako pomoc w zakupach: w szukaniu informacji, porównywaniu produktów i odkrywaniu nowych sprzedawców. Gdy chatbot cytuje fałszywe strony, kłopot mają marki i sprzedawcy, ale szybko może on dotknąć również konsumentów. The Verge zwraca uwagę, że sprawa nabiera znaczenia przed zbliżającym się sezonem świątecznym. W tym okresie kupujący szukają dostępnych produktów i najniższych cen. Prawdopodobnie więcej osób niż wcześniej będzie w tym roku robić zakupy z pomocą AI, także u marek i w sklepach, których wcześniej nie znały.
Handel wciąż uczy się, jak podchodzić do pośrednictwa sztucznej inteligencji. Inny przykład z ostatnich tygodni to decyzja United o blokowaniu agentów AI przy rezerwacji lotów.
Trevor West, prezes i współzałożyciel Podqi, zwraca uwagę na odpowiedzialność samych użytkowników:
„Częścią tej sprawy jest też uświadomienie konsumentom, że nawet jeśli dany chatbot podsuwa im jakiś wynik, zawsze najlepiej zweryfikować źródło, zanim wpisze się dane osobowe czy dane karty kredytowej.”
Jak odpowiadają Google, OpenAI i Perplexity
Wszystkie trzy firmy odniosły się do wyników w mailach przesłanych The Verge.
Google podkreśla dobry wynik swojego modelu. Rzeczniczka Jessica Levis Boord napisała:
„Poważnie traktujemy jakość informacji i cieszymy się, że Gemini wypadł najlepiej spośród testowanych produktów. Nieustannie testujemy i ulepszamy nasze modele. Otwarcie informujemy, że Gemini to AI i może popełniać błędy, dlatego obok odpowiedzi wyświetlamy linki do źródeł, aby pomóc ludziom weryfikować informacje.”
OpenAI zapowiada dalsze prace nad zabezpieczeniami. Rzeczniczka Taya Christianson przekazała:
„Naszym celem jest, aby ChatGPT łączył ludzi z wiarygodnymi miejscami do zakupów. Wciąż ulepszamy nasze zabezpieczenia, aby potencjalnie wprowadzające w błąd strony rzadziej pojawiały się w wynikach związanych z zakupami. Doceniamy, że badacze dzielą się przykładami, które pokazują nam, co możemy poprawić.”
Perplexity, który wypadł w teście najsłabiej, broni swojej ogólnej dokładności. Rzecznik Jesse Dwyer napisał:
„Perplexity jest konsekwentnie najdokładniejszą AI w wiarygodnych benchmarkach badawczych i jest nią od czterech lat. Nigdy nie twierdzimy, że jesteśmy w 100 proc. dokładni, ale twierdzimy, że jesteśmy jedyną firmą nieustępliwie na tym skoncentrowaną.”
Co to oznacza dla Polski
ChatGPT, Gemini i Perplexity są dostępne w Polsce i wielu polskich internautów używa ich do wyszukiwania informacji, także przed zakupami. W teście znalazły się marki obecne również na polskim rynku, takie jak Birkenstock czy Le Creuset. Źródło nie zawiera jednak danych o polskich markach ani o zapytaniach w języku polskim. Nie wiadomo więc, czy w polskojęzycznych rozmowach problem występuje równie często.
Wniosek praktyczny jest uniwersalny. Gdy przed świątecznymi zakupami pytamy chatbota o sklep internetowy, adres z odpowiedzi warto traktować jako wskazówkę, a nie gwarancję. Szczególną ostrożność warto zachować wobec:
- mniej znanych marek, przy których według Podqi ryzyko jest około dwukrotnie wyższe,
- pytań o regionalne wersje sklepów, np. o to, czy marka ma polską stronę lub wysyła do Polski, bo w tej kategorii błędy pojawiały się najczęściej,
- stron, na których trzeba podać dane osobowe lub dane karty płatniczej.
Podsumowanie
Badanie Podqi pokazuje, że żaden z trzech popularnych chatbotów nie jest wolny od polecania fałszywych lub przejętych domen. Różnice są jednak wyraźne: od 4 proc. odpowiedzi w Gemini do 15 proc. w Perplexity. Dopóki zabezpieczenia się nie poprawią, ostatnim filtrem pozostaje sam użytkownik i jego nawyk sprawdzania, dokąd prowadzi link.
Źródła
Podobne publikacje

Gemini 4 Argon i Carbon: podsumowanie nowości AI od Google
Gemini 4 Argon trafia do użytkowników, Carbon przechodzi testy bezpieczeństwa. Do tego Genie 4, SynthID Detector, AMIE w The Lancet i przełom kwantowy Google.

Chatboty AI prowadzą turystów na manowce w górach
Gemini i Claude wprowadzały turystów w błąd podczas planowania wypraw, co kończyło się akcjami ratowniczymi w górach USA i Kanady.
Luka w ChatGPT pozwalała przejmować konta użytkowników
Badacze opisali, jak kombinacja biblioteki MathLive, YouTube i CSP pozwoliła przejąć konta ChatGPT przez zwykły link.