Amazon niszczy rzadkie książki, by trenować modele AI

Reporterzy z AirTagiem namierzyli tajemniczy skup rzadkich książek

Śledczy z serwisu 404 Media postanowili raz na zawsze zweryfikować podejrzenia branży antykwariatów: kto i dlaczego masowo wykupuje rzadkie książki po zawyżonych cenach, nie licząc się z kosztami. Odpowiedź, do której doszli, prowadzi do jednego z centrów Amazona przeznaczonych do trenowania modeli AI. Historię opisał Simon Willison na swoim blogu, powołując się na reportaż 404 Media.

Od dłuższego czasu w środowisku antykwariuszy krążyły opowieści o anonimowych klientach zamawiających ogromne partie książek za pośrednictwem internetowych platform sprzedażowych, bez najmniejszej troski o cenę. Podejrzewano, że stoją za tym firmy skanujące zbiory pod kątem danych treningowych dla sztucznej inteligencji. Willison przypominał już wcześniej podobny przypadek – skanowanie książek przez Anthropic, o którym pisał w czerwcu 2025 roku.

Kluczowe wnioski

• Reporterzy 404 Media umieścili Apple AirTag w jednej z około 1000 książek zamówionych przez anonimowego, niecenowo wrażliwego klienta na platformie Biblio.
• Śledzone zamówienie doprowadziło do obiektu VGT3 w kompleksie LAS8 Amazona, znajdującego się w północno-wschodniej części Las Vegas.
• Wejście do obiektu ozdobione było logo dinozaura z książką w łapach – wyraźnym symbolem funkcji, jaką pełni to miejsce.
• Rozmowy na internetowych forach pracowników Amazona potwierdziły, że VGT3 zajmuje się destrukcyjnym skanowaniem dużych ilości książek.
• Sprawa pokazuje, w jaki sposób firmy technologiczne mogą zdobywać dane treningowe dla modeli AI, niszcząc fizyczne egzemplarze rzadkich publikacji.

Jak przebiegało śledztwo z AirTagiem

Punktem wyjścia była informacja od jednego z księgarzy, który w lipcu otrzymał niezwykle duże zamówienie na około 1000 książek złożone przez klienta korzystającego z platformy Biblio – jednej z tych, w których dochodziło do podobnych masowych zakupów. Sprzedawca zgodził się umieścić w jednej z zamówionych książek Apple AirTag przekazany przez 404 Media. Dzięki temu reporterzy mogli śledzić trasę przesyłki i ustalić, do jakiej firmy – zajmującej się AI czy inną działalnością – trafi ten ogromny zakup.

Śledzenie doprowadziło do konkretnego adresu: sekcji VGT3 należącej do kompleksu LAS8, jednego z obiektów logistycznych Amazona w północno-wschodniej części Las Vegas. Nad wejściem do budynku znajdowało się – jak opisuje 404 Media – wyjątkowo dosłowne logo: dinozaur trzymający książkę.

Co potwierdzają pracownicy Amazona

Reportaż nie kończy się jednak na samej lokalizacji przesyłki. 404 Media przytoczyło dyskusje toczące się na internetowych forach między pracownikami Amazona, w których potwierdzano, że obiekt VGT3 zajmuje się destrukcyjnym skanowaniem dużych ilości książek. Oznacza to, że fizyczne egzemplarze – w tym przypadku prawdopodobnie rzadkie i trudne do zastąpienia – są niszczone w procesie digitalizacji, prawdopodobnie w celu wykorzystania zeskanowanej treści jako danych treningowych dla systemów sztucznej inteligencji.

Willison zwraca uwagę, że opisana sytuacja wpisuje się w szerszy kontekst, który śledzi już od pewnego czasu. Przypadek Amazona przypomina wcześniejsze doniesienia dotyczące Anthropic i skanowania książek na potrzeby trenowania modeli językowych, o czym pisał już w czerwcu 2025 roku. Wskazuje to na powtarzający się w branży AI wzorzec: firmy technologiczne poszukują coraz większych zasobów tekstowych do trenowania swoich modeli, a jednym ze źródeł stają się fizyczne, czasem unikatowe egzemplarze książek nabywane w sposób, który celowo pozostaje anonimowy i trudny do wyśledzenia dla zewnętrznych obserwatorów.

Znaczenie dla branży wydawniczej i debaty o danych treningowych

Sprawa opisana przez 404 Media rzuca światło na praktyki, które dotąd pozostawały w sferze podejrzeń i domysłów wśród antykwariuszy. Wykorzystanie fizycznego trackera GPS do ustalenia trasy zamówienia jest nietypową, ale skuteczną metodą dziennikarskiego śledztwa w erze, gdy firmy AI działają za pośrednictwem anonimowych zamówień i pośredników.

Dla środowiska księgarzy i kolekcjonerów rzadkich wydań fakt, że egzemplarze mogą być niszczone w procesie skanowania, stawia pytania o wartość i przyszłość takich zbiorów w kontekście rosnącego popytu ze strony branży AI na dane treningowe. Willison, który regularnie dokumentuje takie przypadki na swoim blogu, wpisuje to wydarzenie w szerszą, trwającą debatę o etyce zdobywania danych do trenowania modeli sztucznej inteligencji – zarówno gdy dotyczy to treści cyfrowych, jak i, jak w tym przypadku, fizycznych, unikatowych publikacji.

Historia namierzonej przesyłki książek to konkretny, udokumentowany dowód na to, że masowy, anonimowy skup rzadkich woluminów może kończyć się w centrach szkolenia modeli AI, gdzie fizyczne egzemplarze są niszczone w procesie digitalizacji na potrzeby danych treningowych.