Stewart Brand o konserwacji jako radykalnym akcie — ale czy słusznie?

Stewart Brand, legenda branży technologicznej i współtwórca rewolucji cyfrowej, w swojej najnowszej książce "Maintenance: Of Everything, Part One" przedstawia konserwację jako "radykalny akt" o fundamentalnym znaczeniu cywilizacyjnym. Recenzja tej publikacji ujawnia jednak pewien paradoks w podejściu 87-letniego myśliciela do tematu utrzymania i napraw.

Brand, którego biografowie opisują jako pomost między kontrkulturą a cyberkulturą, twierdzi, że "wzięcie odpowiedzialności za utrzymanie czegokolwiek — czy to motocykla, pomnika, czy naszej planety — może być radykalnym aktem". Pierwsza część zapowiedzianej serii ma oferować "kompleksowy przegląd cywilizacyjnego znaczenia konserwacji".

Kluczowe wnioski

• Niedoceniona rola konserwacji: Praca przy utrzymaniu i naprawach ma niższy status społeczny niż "innowacje", mimo kluczowego znaczenia dla funkcjonowania świata
• Paradoks Brand'a: Twórca Whole Earth Catalog podchodzi do konserwacji jako aktu indywidualnego, nie kolektywnego działania na rzecz wspólnego dobra
• Akademicki renesans: Od połowy lat 2010. konserwacja i naprawy stały się gorącymi tematami w środowisku naukowym
• Problem right-to-repair: Firmy w pogoni za zyskami często uniemożliwiają naprawy lub skracają żywotność produktów
• Biografia jako kontekst: 87-letni Brand patrzy na konserwację przez pryzmat własnego życia i przemijania

Od kontrkulturary do Silicon Valley

Stewart Brand, urodzony w 1938 roku, przeszedł fascynującą ewolucję intelektualną. Jako członek Merry Pranksters — kontrkulturowej, skupionej wokół LSD grupy hippich prowadzonej przez Kena Keseya, autora "Lotu nad kukułczym gniazdem" — współprodukował w 1966 roku Trips Festival, gdzie tysiące ludzi słuchało Grateful Dead i Big Brother and the Holding Company przy psychodelicznych pokazach świetlnych.

Prawdziwą sławę przyniosło mu jednak wydanie w 1968 roku Whole Earth Catalog, publikacji skierowanej do hippich i członków rodzącego się ruchu "powrotu do ziemi". Z mottem "Dostęp do narzędzi", katalog wypełniały baraki Quonset, kopuły geodezyjne, panele słoneczne, pompy do studni, filtry wodne i inne technologie dla życia poza siecią. Jak zauważa recenzent, była to wizja pozornie postępowa, ale jej libertariańska filozofia "radzenia sobie w pojedynkę" kontrastowała z kolektywnymi ruchami społecznymi tamtej epoki — prawami obywatelskimi, feminizmem czy środowiskową.