Chiny utworzyły globalną organizację AI z 29 krajami — bez udziału Zachodu

Podczas Światowej Konferencji Sztucznej Inteligencji w Szanghaju prezydent Xi Jinping ogłosił powstanie nowej organizacji, która ma stanowić alternatywę dla zachodnich struktur zarządzania AI. 29 państw formalnie utworzyło „World Artificial Intelligence Cooperation Organization” (WIKO) z siedzibą w Szanghaju — organizację po raz pierwszy zaproponowaną w 2025 roku.

Wśród krajów założycielskich znalazły się Rosja, Brazylia, RPA, Pakistan i Indonezja. Żaden kraj zachodni nie przyłączył się do inicjatywy. To najjaśniejsza jak dotąd próba Chin zbudowania równoległej struktury zarządzania AI poza wpływami Zachodu, opartej na sojuszach regionalnych w krajach rozwijających się.

Kluczowe wnioski

• Chiny utworzyły WIKO z 29 krajami założycielskimi, w tym Rosją, Brazylią i RPA — bez udziału krajów zachodnich.
• Xi Jinping zaoferował 5000 miejsc szkoleniowych z zakresu AI dla krajów Globalnego Południa na najbliższe pięć lat.
• Chiński „Smart Economy” obejmujący AI i inne technologie cyfrowe osiągnął wartość ponad bilion renminbi (około 140 miliardów dolarów).
• Prezydent Chin zaatakował amerykańskie kontrole eksportu chipów AI, nazywając je zbyt szerokimi uzasadnieniami bezpieczeństwa narodowego.

Nowa architektura globalnej współpracy AI

Utworzenie WIKO stanowi kulminację chińskich starań o zbudowanie alternatywnego systemu zarządzania sztuczną inteligencją. Organizacja z siedzibą w Szanghaju skupia kraje, które często czują się marginalizowane w zachodnich inicjatywach technologicznych. Brak jakiegokolwiek zachodniego kraju wśród członków założycielskich podkreśla rosnący podział geopolityczny w sferze technologii AI.

Xi Jinping wykorzystał platformę konferencji nie tylko do ogłoszenia nowej organizacji, ale także do przedstawienia wizji współpracy edukacyjnej. 5000 miejsc szkoleniowych oferowanych krajom Globalnego Południa ma wzmocnić chińską pozycję jako lidera w demokratyzacji dostępu do technologii AI.

Krytyka amerykańskich kontroli eksportu

Podczas przemówienia prezydent Chin wezwał do utrzymania AI pod kontrolą człowieka, jednocześnie krytykując „zbyt szerokie uzasadnienia bezpieczeństwa narodowego” w polityce AI. To zawoalowany atak na amerykańskie kontrole eksportu chipów i technologii AI, które znacząco ograniczają dostęp Chin do najnowocześniejszych półprzewodników.

Xi podkreślił także ekonomiczne sukcesy Chin w dziedzinie AI, wskazując, że krajowy „Smart Economy” osiągnął wartość przekraczającą bilion renminbi, co stanowi około 140 miliardów dolarów. Ta liczba obejmuje nie tylko sztuczną inteligencję, ale całe spektrum technologii cyfrowych.

Powstanie WIKO reprezentuje strategiczne posunięcie Chin zmierzające do stworzenia wielobiegunowego świata technologicznego, w którym kraje rozwijające się mogą rozwijać AI zgodnie z własnymi priorytetami, z dala od zachodnich standardów i ograniczeń.